velayati_salman@yahoo.com

989121792490+

نشست و جلسات علمی با مرحوم دکتر پروفسور کردوانی
بیشتر بخوانید



در سال‌های ۱۳۶۸ الی ۱۳۶۹ از طریق جهاد دانشگاهی دانشکده علوم دانشگاه تهران علاقمند به مطالعات زمین شناسی و معدنی شمال و شمال شرق گرمسار شدم. در این مطالعات معدنی و زمین شناسی متوجه شدم که رگه بسیار کوچکی از سلستین در یکی از ترانشه‌های جاده ده نمک به چهارطاق و رامه رخنمون پیدا کرده است. این رگه کوچکتر از ۱۰ سانتی متری سلستین توجه خود را به من جلب نمود با دیدن این رگه کوچک از ماده معدنی سلستین موجب شد که به نحوه تشکیل سلستین در یک افق خاص زمین شناسی پی ببرم. متوجه شدم که این رگه سلستین کوچک در یک ماسه سنگ آبستن از سلستین و باریتین بین افق سازند کرج و گچ‌های سازند کند تشکیل شده است. ماسه سنگ‌های حاوی سلستین مرا مورد توجه خود قرار داده و شروع به تفحص و بررسی بیشتر نمودم. یادم هست روزی که می‌خواستم ماسه سنگ‌های این افق بین سازند کرج و سازند کند را بررسی کنم به دلیل نداشتن ماشین و امکانات وسیله نقلیه مجبور شدم از دوستی به نام جعفر دهقانی که جوان فعالی بود و در روستای آرادان گرمسار ساکن بود کمک بگیرم. آن روز آقای جعفر دهقانی با موتور سیکلت خود مرا در جاده خاکی ده نمک به رامه و چهارطق مجاور کوه پیاده کرد و درست از روی رگه کوچک سلستین تفحص خود را شروع کردم. با یک قمقمه آب کوه مرتفع را بالا رفتم اگر الان دوستان تمایل داشته باشند می‌توانند این کوه بزرگ که به نام کوه چهلتن نام گذاری شده و در شمال ده نمک گرمسار واقع است را مشاهده نمایند. وقتی که به قسمت بالاترین و مرتفع‌ترین بخش از رخنمونهای ماسه سنگ رسیدم متوجه شدم که لایه ای بزرگ از باریتین به ضخامت بیش از ده‌ متر و در طول بیش از یک کیلومتر همراه با ژیپس مونو کلینیک و آلودگی‌های سلستین تشکیل شده است. با خوشحالی تمام به تفحص خود ادامه دادم و به سلستین همراه با باریت بالای دره و رود کوچک چهارطق به ده نمک برخورد کردم . در ادامه کار به کشف یک توده بزرگ سلستین در مجاورت این رودخانه گردیدم. آن روز که از قله سلستین دار به سمت رودخانه و ادامه کشف توده بزرگ سلستین سرازیر شدم آب قمقمه تمام شده بود. شدید با تشنگی مواجه شدم از آنجایی که دریافتن افق‌های معدنی حریص بودم به تفحص ادامه دادم و با بی آبی کامل مواجه شدم. از نظر جغرافیایی می‌دانستم که رودخانه کوچک قالیباف به ده نمک در قسمت‌های جنوبی جریان دارد . می‌دانستم که آب این رودخانه کوچک کاملا سنگین و گچ‌دار هست یعنی آب این رودخانه بسیار بی‌کیفیت بود، طوری که وحوش هم از آن استفاده نمی‌کردند ولی من به علت شوق معدنی و یافتن سلستین آخرین لحظات به سمت رودخانه و نوشیدن آب بی‌کیفیت آن خود را به صورت چهار دست و پا رساندم. نمی‌توانستم راه بروم و انرژی نداشتم لذا با لحظات مرگ مواجه شده بودم و حالت مرگ بر من عارض شد. خوردن این آب بی کیفیت موجب شد که شکمم ورم کند و مرا به حالت اغما ببرد. در نهايت بی حالی تمام خودم را به سمت جاده ده نمک به چهارطاق و رامه کشاندم چون می‌دانستم این جوان به علت دیر کردن من حتماً به دنبالم خواهد گشت. توان آن را نداشتم نداشتم که خودم را به اصل جاده خاکی برسانم و در فاصله ۵۰۰ متری از جاده در زیر یک سایه‌ای از حال رفتم. آقای جعفر دهقانی که جوان با تجربه‌ای بود از اینکه متوجه شد به شدت تاخیر کردم و سر قرار نیامدم به ترتیب دره‌ها را یکی یکی رصد کرد و مرا صدا می‌زد تا بتواند مرا بیابد. در نهایت موفق شد که مرا را در حالت کما و نزدیک به مرک در زیر یک سایه‌ای در فاصله ۵۰۰ متری از جاده خاکی پیدا کند. من بیحال افتاده بودم مرا بلند کرد و بوسید و گفت چرا با جان خودت بازی می‌کنی. مقداری آب همراهش بود و بلافاصله با آن آب و کتری که همیشه با خود حمل می‌کرد یک چای خیلی خوب درست کرد. می‌گفت که دیگر آب نخور و فقط منتظر درست شدن چای باش. با ملایمت مداوم مرا به هوش آورد و با خوراندن اندک اندک چای حال مرا خوب کرد. این جزو سخت‌ترین خاطرات اکتشافی من بود بعد از اینکه حالم به جا آمد سوار موتورش شده و به سمت ارادان حرکت کردیم. این معدن که در حال حاضر در شمال ده نمک گرمسار قرار گرفته است جزو بهترین معادن‌ استان سمنان بوده که دارای مواد معدنی به شرح ذیل می‌باشد
.الفماده معدنی با ارزش سلستین ب ماده معدنی با ارزش باریتین. جماده با ارزش ژیپس مونوکلینیک د ماده معدنی گچ معمولی که برای کارخانه‌های سیمان و کارخانه‌های گچ ارسال می‌گردد. ژیپس مونوکلینیک حدود ۱۰ سالی هست که مورد توجه چینی‌ها قرار گرفته و با قیمت‌های بسیار بالا به ازای هر تن حدود ۱۰ میلیون تومان خریداری می‌شود. این معدن سرشار از ژیپس مونوکلینیک در تناژ های زیاد می‌باشد. همچنین ماده معدنی سلستین که بیش از ۲۰ سال الی ۲۵ سال است نوسط چینی‌ها خریداری می‌شود و با قیمت‌های بسیار عالی به چین ارسال می‌گردد. لایه
بزرگ باریتین دراین معدن به صورت جیکی بوده و می‌بایست خالص سازی گردد. هنوز لایه عریض و طویل باریتین مورد استفاده معدنی قرار نگرفته چرا که امکان جیکی کردن آن با مشکل مواجه است. اما گچ معمولی این معدن مورد استفاده کارخانه‌های گچ استان سمنان و استان قم قرار می‌گیرد و به این کارخانه‌ها و کارخانه‌های سیمان تهران ارسال می‌گردد. این معدن از بزرگترین و سود ده‌ ترین معادن استان سمنان می‌باشد. ادامه افق سلستین از کنار دره چارتاق به سمت دره آببرجنه و روستای عبدل آباد یکی از بزرگترین ذخایر سلستین استان سمنان و خاورمیانه می‌باشد، به نحوی که در هیچ جای کشور امکان رصد کردن چنین سلستینی را نداشتند و چنین سلستینی تشکیل نشده است. البته بعدها در غرب روستای افتر سمنان آقای آتشی موفق به کشف بزرگترین سلسین خاورمیانه گردید که همچنان فعال بوده و مورد بهره‌برداری قرار دارد. این معدن سلسین در جنوب غربی روستای افتر قرار گرفته است در اصل همان افق سلستی می‌باشد که من در سال‌ها قبل یعنی سال‌های حدود ۱۳۷۲ مورد تفحص ، بررسی و بهره‌برداری قرار دادم. افق کشف شده بزرگترین معدن خاورمیانه همان افق مشابه افق سلستین ده نمک می‌باشد که از ارزشمندترین مواد معدنی و ارز آورترین مواد معدنی کشور محسوب می‌گردد. سلستین در معدن آقای آتشی در جنوب روستای افتر بزرگترین منبع سلستین خاورمیانه بوده که بدون هیچ باطله برداری مورد استخراج قرار می‌گیرد. این هم خاطره‌ای بود از جوانی و قدرت اولین اکتشاف سلستین در استان سمنان. یادم هست وقتی که برای اولین بار سلستین را به اداره کل معادن سمنان بردم در آن زمان آقای مهندس حامدیان رئیس اداره کل معادن بود نه تنها او سلستین را نمی‌شناخت بلکه تمامی مهندسین استان سمنان برای اولین بار سلستین را تجربه و مشاهده می‌کردند. من در استان سمنان با کشف اولین سلستین جزو بهترین مکتشفین سلستین و دیگر مواد معدنی مطرح شدم، چرا که برای اولین بار این ماده معدنی با ارزش را در شما دهنمک گرمسار کشف کرده بودم. آقای حامدیان به عنوان رئیس خود را در جلسه حاضر نمود و اولین بار همگی سلستین را مشاهده کردند